|
همصدا:
کودک خيابانى به کودکان زير 18 سالى اطلاق مى شود که درمتن و يا در حاشيه شهرهاى بزرگ براى بقاى خود يا خانواده مجبور به کار يا زندگى در خيابانها هستند. ميزان ارتباط اين کودکان با خانواده متفاوت و ممکن است درحد ارتباط روزانه، چند بار در هفته، در ماه و يا گاهى حتى به چند بار در سال تقليل يابد و به همين ميزان هم اين افراد در معرض آسيبهاى بنيان افکنى مانند ايدز، اعتياد، باندهاى خلاف، بيماريهاى سنگين و عفوني، کودک آزارى و تجاوز قرار گيرند.
گزارش منتشر شده از سوى مرکز آمار ايران نشان مى دهد، بيش از 2 ميليون و 500 هزار کودک کار در کشور وجود دارد که در معرض جدى کودک آزارى جسمي، جنسى و اعتيادقرار دارند. حدود 500 پرونده کودک آزارى حاد که در قوه قضائيه در حال بررسى است فقط بخش کوچکى از ماجرا را منعکس مى کند. نتايج تماس با تلفن اورژانس 123 نشانگر بيش از 6 هزار مورد حاد آزارکودکان در سال است.
موسوى چلک، کارشناس ارشد سازمان بهزيستى کشور معتقد است حداقل 10 درصد از اين گونه کودکان بهره هوشى بالاى 110 را دارا هستند و به دليل حضور در خيابان احتمال بيشترى براى مصرف مواد اعتياد آور دارند.
بنابر گزارش سازمان بهزيستى حدود 20 درصد کودکان خيابانى به مواد مخدر اعتياد دارند که از اين ميان نزديک به 15 درصدشان معتاد به سيگارند و پنج درصد ديگر به انواع مواد مخدر معتاد هستند. همچنين در اين گزارش آمده است که حدود 40 درصد از اين کودکان در خانواده هايى زندگى مى کنند که دست کم يکى از اعضا به مواد مخدر اعتياد دارد.
طبق آمارهاى جهانى نيز، 30 تا 95 درصد از کودکان کار و خيابان به نوعى از مواد روانگردان و اعتيادآور استفاده کرده اند. همچنين عوامل گرايش کودک به مواد نيز بستگى زيادى به سن، جنس و محيط زندگى وى دارد.
پناهي، عضو کانون فرهنگى حمايتى کودکان کار، احتمال گرايش کودکان کار به اعتياد را بالاى 100 درصد برآورد مى کند و مى گويد: کودکان کار يا کودکان زباله گرد در روزهاى اول سختى را تحمل مى کنند، اما در نهايت از سوى افراد سودجو يا باندهاى کمين کرده مورد سؤ استفاده واقع مى شوند به طورى که کودک ترجيح مى دهد به جاى حمل يک کيسه سنگين و چندش آور زباله و سود کم، دو مثقال هروئين را جابجا کرده و از شر کيسه بدبوى زباله خلاص شود.عضو انجمن کودکان کار تصريح مى کند: بر حسب مقاوله نامه سازمان جهانى کار در مورد منع بدترين اشکال کار براى کودکان که به امضاى ايران نيز رسيده، بايد کودکان را از زباله گردى و نيز کار سخت و آسيب زا براى کودکان و نوجوانان، منع کرد اما متأسفانه تعداد اين کودکان در خيابانها و لابلاى زباله هاى تهران و کلانشهرها بسيار زياد شده است و اين دسته از کودکان ميان وزارت کار، بهزيستي، شهردارى و وزارت بهداشت پاسکارى مى شوند.
او ادامه مى دهد: بارها براى بررسى اين معضل با شهردارى تهران تماس گرفتيم اما شهردارى به راحتى اين مسأله را انکار و اعلام مى کند اين کودکان ارتباطى با شهردارى ندارند.
آمار پنهان مانده اى با رقم هفت ميليون کودک کار!
خسرو صالحي، کارشناس آسيبهاى اجتماعى و فعال حقوق کودک، در اين باره اظهار مى دارد: متأسفانه در ايران نزديک به هفت ميليون از اين بچه ها در کنار ما در حال کار هستند که متأسفانه آمار پنهان مانده اى است و ديده نمى شود.
وى تصريح مى کند: بحث اعتياد در کودکان کار، چند سالى است که مطرح است و برخى از بچه ها نيز متأسفانه به دلايل اقتصادي، اجتماعى و... آلوده شده اند. در بسيارى از موارد در دسترس بودن مواد، افغانى بودن کودکان کار و يک مقدار دسترسى آسان، شرايط را براى اعتياد بيشتر کرده است. اما بحث مهمترى که سازمان جهانى نيز روى آن تأکيد دارد، اعتيادى است که متأسفانه منجر به ايدز مى شود.
به اعتقاد وي، کار کودک و اجبار به کار و محيط هاى زندگى و کارى او نيز به مسأله اعتياد دامن مى زند تا جايى که برخى کودکان کارگر در کارگاه هايى که با چسب و بنزين و ساير مواد کار مى کنند به خوردن و استشمام آن معتاد مى شوند. کودکان زباله گرد نيز به دليل تماس مستقيم با مواد خطرناک و زباله هاى سمى بيمارستانى يا وسايلى چون سرنگهاى آلوده، معتاد و مبتلا به بيماريهاى عفونى و ايدز خواهند شد.
صالحى بيان مى کند: مشکلات و آسيبهاى پيرامون اين کودکان آن قدر زياد و قابل تأمل است که گروه بسيار زيادى از فعالان غيردولتى و دولتى را درگير خود کرده است وبايد در اين مورد چاره جويى شود.
هم اکنون بيش از 30 سازمان مردم نهاد حقوق کودک در استان تهران و کل کشور در خصوص پديده کار کودک فعاليت مى کنند که بازهم به نظر مى رسد با کمبودهايى در اين حوزه مواجه باشيم.تهيه كننده:محمد رضايى
|
